Autor referatu: _Sayuri
Data: 26.01.2008
Żródła :
http://pl.wikibooks.org/wiki/Japoński/Liczebniki
http://www.jansze.republika.pl/gj/032.htm
LICZEBNIKI JAPOŃSKIE
Jak powstały liczebniki japońskie?
Kiedy Chińczycy pojawili się w Japonii, Japończycy nie znali pisma. Przejmując chińskie pismo, (które później ewoluowało w kanji ), Japończycy przejęli również sposób zapisu liczebników i ich wymowę. Jednak istniejące wcześniej jedynie w mowie rdzennie japońskie liczebniki przetrwały - stąd dwa opisane sposoby liczenia.
Liczebniki w układzie japońskim stosuje się w postaci przedrostka, stąd znak " tsu " ujęty jest w nawiasy.
Co ciekawe, Japończycy licząc często zastępują " shi " liczebnikiem " yo "( ttsu ), ponieważ w japońskim słowo " shi " oznacza również śmierć i jest uważany za pechowy. Prawdopodobnie z tego samego powodu zamiast "shi-chi" stosuje się często " nana ".
W liczebnikach dotyczących różnego rodzaju przedmiotów używa się różnych przyrostków - inaczej powiemy "dwie butelki", a inaczej "dwie żaby". Żeby rzecz uczynić jeszcze bardziej interesującą, w połączeniu odpowiedniego liczebnika z właściwym przyrostkiem często występują oboczności ( np . ichi + hon = ippon, hachi + ko = hakko ).
Znak O (rei, zero ) stosuje się często analogicznie do cyfry arabskiej "0", stawiając razem z cyframi japońskimi.
Liczby arabskie zapisuje się obecnie rozdzielając je przecinkiem, co trzy cyfry ( np . sto tysięcy zapisuje się 100,000), pomimo tego odczytuje je się w stylu japońskim (co 10000).
LICZEBNIKI GŁÓWNE
1 |
ichi |
2 |
ni |
3 |
san |
4 |
yon (czasami shi) |
5 |
go |
6 |
roku |
7 |
nana (czasami shichi) |
8 |
hachi |
9 |
kyuu (czasami ku) |
10 |
juu |
100 |
hyaku |
1,000 |
sen |
10,000 |
man |
Liczby wyższe tworzymy w następujący sposób: |
|
11 |
juu ichi (czyli dziesięć i jeden) |
13 |
juu san (czyli dziesięć i trzy) |
20 |
nijuu (czyli dwie dziesiątki) |
24 |
nijuu yon (czyli dwie dziesiątki i cztery) |
102 |
hyaku ni (czyli sto i dwa) |
145 |
hyaku yonjuu go (czyli sto, cztery dziesiątki i pięć) |
582 |
gohyaku hachijuu ni (pięć setek, osiem dziesiątek i dwa) |
Trzeba tylko zapamiętać, że z setkami jest kilka wyjątków: |
|
300 |
sanbyaku |
600 |
roppyaku |
800 |
happyaku |
W tysiącach również jest kilka wyjątków |
|
226 |
hyaku nijuuni roku |
345 |
sanbyaku yonjuu go |
666 |
roppyaku rokujuu roku |
Setki np. |
|
226 |
hyaku nijuuni roku |
345 |
sanbyaku yonjuu go |
666 |
roppyaku rokujuu roku |
W tysiącach jest również kilka wyjątków: |
|
3,000 |
hyaku nijuuni roku |
8,000 |
sanbyaku yonjuu go |
Tysiące np. |
|
1 200 |
sen nihyaku |
3 023 |
sanzen nijuu san |
7,117 |
nanasen hyaku juu nana |
Trzeba też zapamiętać jedną rzecz - w języku japońskim mamy dodatkową jednostkę - man - czyli dziesięć tysięcy. Dlatego: |
|
15,000 |
ichiman gosen - (czyli jeden man i pięć tysięcy) |
52,200 |
goman nisen nihyaku |
Dodatkowo man różni się od innych jednostek tym, że nawet, jeśli jest jeden man , musimy zawsze powiedzieć ichi man (kiedy przy 100 czy 1000 wystarczy powiedzieć hyaku bądź sen (bez ichi ).
LICZEBNIKI PORZĄDKOWE
1 |
ichibanme |
2 |
nibanme |
3 |
sanbanme |
4 |
yonbanme |
5 |
gobanme |
6 |
rokubanme |
7 |
nanabanme |
8 |
hachibanme |
9 |
kyuubanme |
10 |
juubanme |
KLASYFIKATORY
płaskie przedmioty (np. papier, talerze itd.) |
|
1 |
ichi-mai |
2 |
ni-mai |
3 |
san-mai |
4 |
yon-mai |
5 |
go-mai |
6 |
roku-mai |
7 |
nana-mai |
8 |
hachi-mai |
9 |
kyuu-mai |
10 |
juu-mai |
pojazdy, maszyny |
|
1 |
ichi-dai |
2 |
ni-dai |
3 |
san-dai |
4 |
yon-dai |
5 |
go-dai |
6 |
roku-dai |
7 |
nana-dai |
8 |
hachi-dai |
9 |
kyuu-dai |
10 |
juu-dai |
różnorakie, niewielkie przedmioty |
|
1 |
ichi-ko |
2 |
ni-ko |
3 |
san-ko |
4 |
yon-ko |
5 |
go-ko |
6 |
roku-ko |
7 |
nana-ko |
8 |
hachi-ko |
9 |
kyuu-ko |
10 |
juu-ko |
książki, czasopisma itp. |
|
1 |
ichi-satsu |
2 |
ni-satsu |
3 |
san-satsu |
4 |
yon-satsu |
5 |
go-satsu |
6 |
roku-satsu |
7 |
nana-satsu |
8 |
hachi-satsu |
9 |
kyuu-satsu |
10 |
juu-satsu |
podłużne przedmioty (np. drzewa, butelki itp. |
|
1 |
ichi-pon |
2 |
ni-hon |
3 |
san-bon |
4 |
yon-hon |
5 |
go-hon |
6 |
rop-pon |
7 |
nana-hon |
8 |
hap-pon |
9 |
kyuu-hon |
10 |
juu-pon |
owady, małe zwierzęta, ryby |
|
1 |
ip-hiki |
2 |
ni-hiki |
3 |
san-biki |
4 |
yon-hiki |
5 |
go-hiki |
6 |
rop-hiki |
7 |
nana-hiki |
8 |
hap-hiki |
9 |
kyuu-hiki |
10 |
juu-hiki |
ludzie |
|
1 |
hi-tori |
2 |
fu-tari |
3 |
san-nin |
4 |
yo-nin |
5 |
go-nin |
6 |
roku-nin |
7 |
nana-nin |
8 |
hachi-nin |
9 |
kyuu-nin |
10 |
juu-nin |
ZDANIA
Koko wa Yoshi san no uchi desu . Tutaj jest dom Pana Yoshi'ego .
Uchi no naka ni inu ga san biki imasu . W domu znajdują się 3 psy.
Yoshi san no heya ni mado ga yottsu arimasu . W pokoju pana Yoshi'ego są 4 okna.
Sore kara konpyuuta ga ni dai arimasu . Następnie, w pokoju znajdują się dwa komputery.
Tsukue no migi ni isu ga arimasu . Obok biurka jest krzesło.
Isu no ue ni kitte ga rokumai arimasu . Na krześle jest 6 znaczków.
Beddo no ue ni boorupen ga yonhon arimasu . Na łóżku znajdują się 4 długopisy.
Nedoko no shita ni hon ga nanasatsu arimasu . Pod łóżkiem znajdują się 7 książek.
Isu no migi ni hiroi beddo no ue ga arimasu . Na prawo od krzesła jest szerokie łóżko.
ZADAWANIE PYTAŃ
Aby zapytań np . o liczbę krzeseł należy użyć słówka pytającego ikutsu . Pozostała konstrukcja zdaniowa jest standardowa. Pojawia się tutaj partykuła ga .
W poniższym zdaniu zapytaliśmy o liczbę krzeseł. Jednak podobnie jak różne sposoby liczenia, mamy różne słowa, które posłużą do zapytania o konkretne rzeczy.
Kono heya ni isu ga ikutsu arimasu ka . Ile krzeseł znajduje się w tym pokój?
Kono heya ni enpitsu ga nanhon arimasu ka . Ile jest ołówków tym pokoju?
nan mai - użyjemy, jeśli pytamy o liczbę rzeczy płaskich.
nan dai - użyjemy, jeśli pytamy o liczbę maszyn, urządzeń.
nan nin - użyjemy, jeśli pytamy o liczbę ludzi.
nan satsu - użyjemy, jeśli pytamy o liczbę książek, czasopism.
nan ko - użyjemy, jeśli pytamy o liczbę niewielkich przedmiotów ( np . jabłek).
nan hon - użyjemy, jeśli pytamy o liczbę przedmiotów podłużnych.
nan hiki - użyjemy, jeśli pytamy o liczbę zwierząt.
ikutsu - użyjemy wtedy, jeśli żaden z przedmiotów nie pasuje do poprzednich grup.