Autor referatu: _Sayuri

Data: 26.01.2008

Żródła :

http://japonka.pl/

http://pl.wiktionary.org/

http://pl.wikibooks.org/wiki/Japoński/Liczebniki

http://www.jansze.republika.pl/gj/032.htm

 

LICZEBNIKI JAPOŃSKIE 

 

Jak powstały liczebniki japońskie?

 

Kiedy Chińczycy pojawili się w Japonii, Japończycy nie znali pisma. Przejmując chińskie pismo, (które później ewoluowało w kanji ), Japończycy przejęli również sposób zapisu liczebników i ich wymowę. Jednak istniejące wcześniej jedynie w mowie rdzennie japońskie liczebniki przetrwały - stąd dwa opisane sposoby liczenia.

Liczebniki w układzie japońskim stosuje się w postaci przedrostka, stąd znak " tsu " ujęty jest w nawiasy.

Co ciekawe, Japończycy licząc często zastępują " shi " liczebnikiem " yo "( ttsu ), ponieważ w japońskim słowo " shi " oznacza również śmierć i jest uważany za pechowy. Prawdopodobnie z tego samego powodu zamiast "shi-chi" stosuje się często " nana ".

W liczebnikach dotyczących różnego rodzaju przedmiotów używa się różnych przyrostków - inaczej powiemy "dwie butelki", a inaczej "dwie żaby". Żeby rzecz uczynić jeszcze bardziej interesującą, w połączeniu odpowiedniego liczebnika z właściwym przyrostkiem często występują oboczności ( np . ichi + hon = ippon, hachi + ko = hakko ).

Znak O (rei, zero ) stosuje się często analogicznie do cyfry arabskiej "0", stawiając razem z cyframi japońskimi.

Liczby arabskie zapisuje się obecnie rozdzielając je przecinkiem, co trzy cyfry ( np . sto tysięcy zapisuje się 100,000), pomimo tego odczytuje je się w stylu japońskim (co 10000).

 

 

LICZEBNIKI GŁÓWNE

 

1

ichi

2

ni

3

san

4

yon (czasami shi)

5

go

6

roku

7

nana (czasami shichi)

8

hachi

9

kyuu (czasami ku)

10

juu

100

hyaku

1,000

sen

10,000

man

 

Liczby wyższe tworzymy w następujący sposób:

11

juu ichi (czyli dziesięć i jeden)

13

juu san (czyli dziesięć i trzy)

20

nijuu (czyli dwie dziesiątki)

24

nijuu yon (czyli dwie dziesiątki i cztery)

102

hyaku ni (czyli sto i dwa)

145

hyaku yonjuu go (czyli sto, cztery dziesiątki i pięć)

582

gohyaku hachijuu ni (pięć setek, osiem dziesiątek i dwa)

 

Trzeba tylko zapamiętać, że z setkami jest kilka wyjątków:

300

sanbyaku

600

roppyaku

800

happyaku

 

W tysiącach również jest kilka wyjątków

226

hyaku nijuuni roku

345

sanbyaku yonjuu go

666

roppyaku rokujuu roku

 

Setki np.

226

hyaku nijuuni roku

345

sanbyaku yonjuu go

666

roppyaku rokujuu roku

 

W tysiącach jest również kilka wyjątków:

3,000

hyaku nijuuni roku

8,000

sanbyaku yonjuu go

Tysiące np.

1 200

sen nihyaku

3 023

sanzen nijuu san

7,117

nanasen hyaku   juu nana

Trzeba też zapamiętać jedną rzecz - w języku japońskim mamy dodatkową jednostkę - man - czyli dziesięć tysięcy. Dlatego:

15,000

ichiman gosen - (czyli jeden man i pięć tysięcy)

52,200

goman nisen nihyaku

 

 

Dodatkowo man różni się od innych jednostek tym, że nawet, jeśli jest jeden man , musimy zawsze powiedzieć ichi man (kiedy przy 100 czy 1000 wystarczy powiedzieć hyaku bądź sen (bez ichi ).

 

LICZEBNIKI PORZĄDKOWE

1

ichibanme

2

nibanme

3

sanbanme

4

yonbanme

5

gobanme

6

rokubanme

7

nanabanme

8

hachibanme

9

kyuubanme

10

juubanme

 

 

 

KLASYFIKATORY

 

płaskie przedmioty (np. papier, talerze itd.)

1

ichi-mai

2

ni-mai

3

san-mai

4

yon-mai

5

go-mai

6

roku-mai

7

nana-mai

8

hachi-mai

9

kyuu-mai

10

juu-mai

pojazdy, maszyny

1

ichi-dai

2

ni-dai

3

san-dai

4

yon-dai

5

go-dai

6

roku-dai

7

nana-dai

8

hachi-dai

9

kyuu-dai

10

juu-dai

różnorakie, niewielkie przedmioty

1

ichi-ko

2

ni-ko

3

san-ko

4

yon-ko

5

go-ko

6

roku-ko

7

nana-ko

8

hachi-ko

9

kyuu-ko

10

juu-ko

książki, czasopisma itp.

1

ichi-satsu

2

ni-satsu

3

san-satsu

4

yon-satsu

5

go-satsu

6

roku-satsu

7

nana-satsu

8

hachi-satsu

9

kyuu-satsu

10

juu-satsu

podłużne przedmioty (np. drzewa, butelki itp.

1

ichi-pon

2

ni-hon

3

san-bon

4

yon-hon

5

go-hon

6

rop-pon

7

nana-hon

8

hap-pon

9

kyuu-hon

10

juu-pon

owady, małe zwierzęta, ryby

1

ip-hiki

2

ni-hiki

3

san-biki

4

yon-hiki

5

go-hiki

6

rop-hiki

7

nana-hiki

8

hap-hiki

9

kyuu-hiki

10

juu-hiki

ludzie

1

hi-tori

2

fu-tari

3

san-nin

4

yo-nin

5

go-nin

6

roku-nin

7

nana-nin

8

hachi-nin

9

kyuu-nin

10

juu-nin

 

 

ZDANIA

Koko wa Yoshi san no uchi desu . Tutaj jest dom Pana Yoshi'ego .

Uchi no naka ni inu ga san biki imasu . W domu znajdują się 3 psy.

Yoshi san no heya ni mado ga yottsu arimasu . W pokoju pana Yoshi'ego są 4 okna.

Sore kara konpyuuta ga ni dai arimasu . Następnie, w pokoju znajdują się dwa komputery.

Tsukue no migi ni isu ga arimasu . Obok biurka jest krzesło.

Isu no ue ni kitte ga rokumai arimasu . Na krześle jest 6 znaczków.

Beddo no ue ni boorupen ga yonhon arimasu . Na łóżku znajdują się 4 długopisy.

Nedoko no shita ni hon ga nanasatsu arimasu . Pod łóżkiem znajdują się 7 książek.

  Isu no migi ni hiroi beddo no ue ga arimasu . Na prawo od krzesła jest szerokie łóżko.

 

ZADAWANIE PYTAŃ

Aby zapytań np . o liczbę krzeseł należy użyć słówka pytającego ikutsu . Pozostała konstrukcja zdaniowa jest standardowa. Pojawia się tutaj partykuła ga .

W poniższym zdaniu zapytaliśmy o liczbę krzeseł. Jednak podobnie jak różne sposoby liczenia, mamy różne słowa, które posłużą do zapytania o konkretne rzeczy.

Kono heya ni isu ga ikutsu arimasu ka . Ile krzeseł znajduje się w tym pokój?

Kono heya ni enpitsu ga nanhon arimasu ka . Ile jest ołówków tym pokoju?

 

nan mai - użyjemy, jeśli pytamy o liczbę rzeczy płaskich.

nan dai - użyjemy, jeśli pytamy o liczbę maszyn, urządzeń.

nan nin - użyjemy, jeśli pytamy o liczbę ludzi.

nan satsu - użyjemy, jeśli pytamy o liczbę książek, czasopism.

nan ko - użyjemy, jeśli pytamy o liczbę niewielkich przedmiotów ( np . jabłek).

nan hon - użyjemy, jeśli pytamy o liczbę przedmiotów podłużnych.

nan hiki - użyjemy, jeśli pytamy o liczbę zwierząt.

ikutsu -   użyjemy wtedy, jeśli żaden z przedmiotów nie pasuje do poprzednich grup.