Origami

Co to jest Origami?

Origami (折り紙) - to sztuka składania papieru, znana w Japonii od najdawniejszych czasów, dziś bardzo rozpowszechniona i ogromnie popularna. Niemal każdy Japończyk potrafi z kawałka papieru zrobić fantastyczny świat zwierząt i postaci lub też przedmiotów. W języku japońskim słowo „ori” oznacza „składać”, a „kami” – „papier”. Główną zasadą Origami jest zaginanie papieru wzdłuż prostych linii we wszystkich kierunkach - powstałe w ten sposób płaszczyzny są tylko nakładane na siebie symetrycznie. Podziwiać można mnóstwo różnych modeli –od prostych, takich symbolicznych, aż po skomplikowane figury przestrzenne.

Jak powstało Origami?

Jeżeli chcemy zrozumieć, w jaki sposób narodziło się Origami, musimy wrócić do VII wieku, kiedy to Japonia była odizolowana od reszty świata, zaś panującą religią była narodowa religia shinto i kiedy Japończycy zaczęli kontaktować się z Chinami, to oprócz różnych towarów sprowadzali papier. Technika wyrabiania papieru ręcznie czerpanego znana była jedynie Chińczykom, sprowadzany do Japonii papier był więc towarem bardzo drogim. W Japonii papier kojarzony był z bogiem ( jap. „kami” – „bóg”).W obu przypadkach dźwięk jest ten sam: papier i bóg to jedność. Japończycy przyozdabiali swoich bogów w papierowe symbole boskości. Papier do Japonii dotarł ok. 538 r. Dopiero na przełomie XVII i XVIIIw. Japończycy opracowali własną metodę produkcji papieru nazywanego „washi”. Zróżnicowany był pod względem grubości, faktury, kolorystyki i stopnia przejrzystości. W tym tez okresie pojawiły się wzory Origami m.in. : „żuraw”, „żaba” , „karp”, „motyl”, „kwiaty”, a także wzory „lalek” postaci ze sztuk teatralnych. Pod koniec XIX w. sztuka Origami przeniknęła do krajów europejskich, ale dopiero po II wojnie światowej podbiła cały świat.

Jakiego papieru należy używać, aby wykonać jakąś figurę?

W tradycyjnym Origami większość modeli wykonuje się z kwadratowej kartki papieru. Dopuszczalne jest używanie innych kształtów (np. trójkątów lub prostokątów) oraz łączenie modeli z kilku elementów. Duży wpływ na wygląd figurki ma rodzaj i kolor papieru z jakiego zostanie wykonany. Papier do Origami powinien być łatwy w zginaniu, odpowiednio sztywny i wytrzymały. W wielu krajach są sklepy gdzie można kupić specjalny papier do Origami.

Typy papierów do wykonania Origami:

Najczęściej do Origami używa się arkuszu cienkiego, który jest barwiony z dwóch stron, najczęściej w dwóch odcieniach tego samego koloru (dla lepszego efektu) oraz w kolorach kontrastowych.

Są też arkusze papieru pokryte różnorakimi wzorami. Może to być wzór np. przypominający fakturą skórę zwierzęcą np. słonia, węża, zebry. Wybór odpowiedniego koloru i wzoru papieru może sprawić, że figurka stanie się bardziej realistyczna, ciekawsza lub po prostu ładniejsza. Czasem papier jest pokryty we wzory przypominające kolorowe serwetki.

Można też kupić arkusze z pomarszczona fakturą. Wykorzystać je można do tworzenia roślin lub też imitować pofałdowaną tkaninę.

Jest też bardzo ciekawy materiał, który również wykorzystuje się do Origami. Jest to Origami wraz z drobną papierową siatką. Papier jest bardzo sztywny i wytrzymały na zginanie. Modele wykonane z takiego

Istnieje również taki papier, który świeci w ciemnościach. Nazywa się go papierem fluorescencyjnym.

Bardzo efektowne figury powstają z papieru pokrytego metalizującą farbą. Nadaje się w szczególności do tworzenia samolotów : ).

Jest również kolorowy papier ksero. Jednak on przy zaawansowanych pracach jest zbyt gruby oraz często nie wytrzymuje i się rozrywa. Papier ksero jest zbyt sztywny, modele niestety po paru dniach rozkładają się.

Konik polny autorstwa J. Montroll'a wykonany z karki ksero A4 (fot. R Sabat).

Kolorowy papier do pakowania również może posłużyć jako papier do Origami. Niestety można go kupić jedynie w dużych arkuszach, które trzeba potem samemu ciąć. Jednak plusem tego jest to, iż można

Wielbłąd z książki "Origami - Sztuka Składania Papieru"

Z. Ayrture-Scheele (fot. R Sabat).

Do składania nadaje się także zwykły papier maszynowy, kredowy, kartka z notesu czy z zeszytu itp. Jednak do składania nie nadaje się twardy papier z bloków rysunkowych i technicznych czy też tektura oraz bardzo delikatny np. bibuła. Można z nich wykonać figury jednak ich się nie poleca ani nie używa.

Znani twórcy Origami:

Za pierwszych mistrzów sztuki w Japonii uważa się Isao Honda i Akira Yoshizawa. Jednak do znanych twórców na świecie uważa się jeszcze John’a Montroll’a.

John Montroll - wielki twórca i miłośnik Origami. Jest on również autorem wielu książek dotyczących Origami. Tworzy on niepowtarzalne wzory, projektuje nowe bazy, zaskakuje nietypowymi zgięciami. Większość jego modeli wymaga od osoby, która układa, doświadczenia i spostrzegawczości .

Akira Yoshizawa - jako pierwszy zaczął tworzyć nowe Origami. Według źródeł stworzył blisko 50 tys. nowych modeli. Upowszechnił je organizując różne wystawy i pokazy, wynalazł również wiele nowych technik i odkrył nieznane dotąd możliwości, które tkwiły w sztuce Origami.

Jakie są formy składania Origami? Czy są jakieś tradycje?

Tradycyjne formy noszą w sobie często symboliczne treści. „Żuraw“ jest symbolem zdrowia i pokoju a „żaba“ - płodności. Do dobrego tonu w Japonii należy wręczenie komuś w prezencie własnoręcznie wykonanego „żurawia“ (jeden „żuraw“ to 100 lat życia w zdrowiu i szczęściu). Większość wzorów Origami wykonuje się z kwadratowego kawałka papieru, rzadziej z trójkąta równobocznego, pięciokąta czy ośmiokąta. Wielkość kwadratu zależy od ilości zagięć i stopnia skomplikowania danego wzoru.

Jakie są formy składania papieru?

Origami ma kilka podstawowych wyjściowych form składania. Najbardziej popularne są trzy:

- forma „lody”

- forma „drzwi”

- forma „trójkąt”

Na ich bazie tworzy się mnóstwo innych wzorów. Do jednych z najprostszych należą: „łódka“, „wiatraczek“, „mucha“, „wąż“, „żuraw“, „gołąb“ i „gwiazdka“. Ponieważ Origami jest sztuką „żywą”, powstają ciągle nowe wzory i jest ich obecnie kilka tysięcy.

Ciekawostki o Origami

Origami to świat czarów i głębokiej mądrości filozoficznej, świat przekazywany z pokolenia na pokolenie. Choć dzisiaj Japonia postawiła na szybki rozwój ekonomiczny oraz gospodarczy, nikt nie ma zamiaru porzucić tej pięknej sztuki składania papieru. Żeby w Japonii zdać egzamin do wyższej szkoły artystycznej, należy wykazać się umiejętnością sztuki origami. Podobnej wiedzy i umiejętności wymaga się od dziewcząt, które ubiegają się o pracę stewardessy. Origami stało się jednym z niezbędnych elementów wychowania dziecka, dlatego też już w przedszkolu uczy się dzieci Origami. Dzięki temu rozwija jego fantazje, pokazuje mu świat poprzez umożliwienie samodzielnego tworzenia. Wymaga od dziecka precyzji składania, koncentracji – poszczególne czynności wykonuje się ściśle, w określonej kolejności. Origami nie potrzebuje żadnych specjalnych narzędzi. Potrzebujesz jedynie papier i obie ręce, które z czasem stają się coraz bardziej sprawne : ). W sztuce Origami jest również jak w życiu.- im głębiej się w nią wnika, tym bardziej ma większa wartość.